Informacja o wybranych zmianach dotyczących zatrudnienia obywateli Ukrainy

Od 24 lutego 2022 r., w związku z wybuchem konfliktu zbrojnego w Ukrainie, w Polsce wprowadzono szczególne regulacje dotyczące pobytu i zatrudniania obywateli Ukrainy. Zasady te zostały uregulowane w tzw. specustawie ukraińskiej, czyli ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Ustawa ta wprowadziła nadzwyczajne rozwiązania umożliwiające szybkie legalizowanie pobytu oraz podejmowanie pracy przez obywateli Ukrainy.

z
19 lutego 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jej celem jest stopniowe wygaszenie części nadzwyczajnych przepisów oraz przeniesienie wybranych rozwiązań do obowiązujących na stałe regulacji dotyczących cudzoziemców. Większość przepisów tej ustawy weszła w życie 5 marca 2026 r. Od tego dnia zasady udzielania ochrony czasowej obywatelom Ukrainy są regulowane przede wszystkim przepisami ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

x
Jednocześnie, zgodnie z decyzją Rady Unii Europejskiej, ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy została przedłużona do 4 marca 2027 r. Oznacza to, że osoby objęte tą ochroną nadal mogą legalnie przebywać i pracować w Polsce, bowiem przedłużona została ważność dokumentów pobytowych, których termin upływał po 24.02.2022 r. tj. wiz krajowych, kart pobytu, zezwoleń na pobyt czasowy i uprawnień wynikających z ruchu bezwizowego.

x
Od 5 marca 2026 r. zmieniły się zasady nadawania oraz utrzymywania numeru PESEL ze statusem UKR dla obywateli Ukrainy korzystających z ochrony czasowej w Polsce.

x
Osoby posiadające PESEL UKR
Obywatele Ukrainy, którym nadano numer PESEL ze statusem UKR na podstawie oświadczenia o wjeździe do Polski po 24 lutym 2022 r., będą mogły wykonywać pracę w Polsce na dotychczasowych zasadach do 4 marca 2027 r., bowiem została przedłużona im ochrona czasowa w Unii Europejskiej. Warunkiem utrzymania statusu UKR jest potwierdzenie tożsamości w dowolnym urzędzie gminy do 31 sierpnia 2026 r. Rekomendujemy przekazanie Państwa pracownikom informacji o tym obowiązku. Brak potwierdzenia tożsamości będzie skutkować utratą statusu UKR w rejestrze PESEL i zastąpienie go oznaczeniem NUE w rejestrze PESEL, co oznacza brak statusu UKR i utratę uprawnień wynikających z ochrony czasowej. Zmiana statusu na NUE skutkuje utratą prawa pobytu a więc też utratą prawa do legalnej pracy w Polsce.

x
Osoby przyjeżdżające do Polski po 5 marca 2026 r.
Obywatele Ukrainy przyjeżdżający do Polski po 5 marca 2026 r. w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, będą musieli w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR. Jeśli przekroczą ten termin, nie będą mogli zostać objęci ochroną czasową na podstawie tych przepisów.
Złożenie wniosku o nadanie numeru PESEL UKR jest warunkiem objęcia ochroną czasową w Polsce oraz korzystania z uprawnień wynikających z tego statusu, w tym możliwości podejmowania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Brak złożenia wniosku w wymaganym terminie oznacza brak możliwości korzystania z ochrony czasowej oraz z uproszczonego dostępu do rynku pracy.

x

Zgodnie z przepisami dotyczącymi zatrudniania obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową:
• pracodawca ma obowiązek powiadomić powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy, Powiadomienie składa się do PUP
• należy to zrobić w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy,
• powiadomienie składa się elektronicznie przez portal praca.gov.pl.
Niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywną od 1.000 zł do 3.000 zł.

Obywatele Ukrainy przebywający w Polsce legalnie, którzy nie posiadają numeru PESEL ze statusem UKR, będą mogli wykonywać pracę wyłącznie na zasadach ogólnych przewidzianych dla cudzoziemców. Oznacza to konieczność posiadania odpowiedniego tytułu pobytowego oraz – w zależności od sytuacji – zezwolenia na pracę lub innej podstawy dopuszczającej do rynku pracy w Polsce.

x
Karta CUKR
Dla osób planujących dłuższy pobyt w Polsce wprowadzono uproszczoną ścieżkę ubiegania się o pobyt czasowy, w postaci karty CUKR. Pozwala ona na uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy na okres 3 lat. Aby ubiegać się o ten status, należy spełnić kilka wymogów, w tym posiadać nieprzerwany status UKR przez co najmniej 365 dni oraz legitymować się ważnym paszportem. Wnioski o kartę CUKR będą składane wyłącznie drogą elektroniczną, a sam fakt oczekiwania na decyzję (nawet po marcu 2027 roku) w pełni legalizuje pobyt cudzoziemca w kraju. Na dzień przygotowania niniejszej informacji nie został jeszcze uruchomiony system MOS 2.0., który będzie służył do składania wniosków o kartę CUKR.

x

* * *

xxx
Zmiany dla obywateli Ukrainy prowadzących działalność gospodarczą
Od 5 marca 2026 r. zmianie ulegają również zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy. Zaczną znów obowiązywać przepisy dotyczące uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terenie Polski.
Osoby objęte ochroną czasową (posiadające numer PESEL ze statusem UKR) na dotychczasowych zasadach będą mogły zakładać jednoosobowe działalności gospodarcze na takich samych zadach jak obywatele Polski.
Osoby nieobjęte czasową ochroną czyli nieposiadające statusu UKR, które założyły działalność przed 5 marca 2026 r. będą mogły nadal kontynuować działalność, pod warunkiem posiadania legalnego pobytu w Polsce.
Natomiast obywatele Ukrainy, którzy będą chcieli założyć jednoosobową działalność po 5 marca 2026 r. będą mogli ją zarejestrować tylko jeśli będą posiadali odpowiedni tytuł pobytowy uprawniający do prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, np. ochronę czasową, zezwolenie na pobyt stały, status rezydenta długoterminowego UE, Niebieską Kartą UE lub inne tytuły wskazane w przepisach.

x

* * *

Nota prawna
Niniejszy materiał został sporządzony w marcu 2026 roku przez Mac Auditor Sp. z o.o. Od dnia sporządzenia mogły mieć miejsce istotne zmiany dotyczące powyższych informacji, w tym zmiany stanu prawnego, zmiany o charakterze interpretacyjnym lub będące skutkiem orzecznictwa. Przedstawione w niniejszym materiale informacje mają charakter ogólny i uproszczony, liczne kwestie szczegółowe zostały pominięte. Materiał ma wyłącznie charakter poglądowy, w szczególności nie powinien być jedyną podstawą podejmowania decyzji w sprawach podatkowych. Decyzje tego typu powinny każdorazowo uwzględniać pełny aktualny stan prawny, interpretacje i orzecznictwo. Mac Auditor Sp. z o.o. nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie przedstawionych w materiale informacji w jakimkolwiek celu. Niniejszy materiał jest chroniony prawem autorskim i rozpowszechnianie go wymaga uprzedniej pisemnej zgody Mac Auditor Sp. z o.o.
Mac Auditor Sp. z o.o. działa na rynku od 1994 roku i specjalizuje się w outsourcingu usług księgowych oraz kadrowo-płacowych. Mac Auditor jest firmą audytorską wpisaną na listę prowadzoną przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów pod numerem 244 oraz wpisanym do rejestru prowadzonego przez amerykańską organizację nadzoru PCAOB pod numerem 1920.